W latach pierwszej wojny światowej Stefan Żeromski mieszkał w Zakopanem pracując nad zaczętym jeszcze przed wojną cyklem powieściowym "Walka z szatanem". Dwa pierwsze tomy tego cyklu - "Nawracanie Judasza" i "Zamieć" - ukazały się w 1916r., a tom trzeci "Charitas" ukazał się w 1919 roku. Bohaterem dwóch pierwszych tomów jest Ryszard Nienaski. Pobyt w Galicji i obserwacja tamtych stosunków zaostrzyły krytycyzm Żeromskiego. Po wyzwoleniu przeniósł się do Warszawy i z pełną energią oddał się rozlicznym funkcjom społecznym. W 1920r. objeżdżał wraz z Kasprowiczem tereny plebiscytowe na Warmii i Mazurach, współdziałał też w założeniu Towarzystwa Przyjaciół Pomorza. W 1918r. Żeromski doznał ciężkiego ciosu osobistego - stracił ukochanego syna Adama, który zmarł na gruźlicę. Poświęcił mu utwór "O Adamie Żeromskim wspomnienie". W następnych latach powstają kolejne jego dzieła - w 1918r. "Wisła", w 1922r. "Wiatr od morza" i w 1924r. "Międzymorze". W utworach tych zawarł najmocniejszy wyraz swego umiłowania dla ziemi ojczystej. "Wiatr od morza" jest utworem, w którym pisarz stosuje i łączy bardzo różne formy - opowiadanie, opis, prozę poetycką i partie naukowo-publicystyczne. W 1921r. powstaje dramat "Ponad śnieg bielszym się stanę", a w 1923r. "Turoń". Oba utwory łączyły protest przeciw społecznej krzywdzie z ostrzegawczą wizją rewolucyjnej pomsty ludu. Prawdziwy sukces przyniosła Żeromskiemu dopiero ostatnia z jego sztuk, komedia "Uciekła mi przepióreczka", której bohater Edward Przełęcki przypomina Judyma, ale Judyma, któgo idea zwycięża. Zalążki z trudem podtrzymywanej wiary w lepszą przyszłość, które odnajdujemy w "Wietrze od morza" i w "Uciekła mi przepióreczka" nie mogły pisarzowi czujnemu na krzywdę ludzką zamknąć oczu. Zdaje sobie coraz jaśniej sprawę, że rzeczywistość w Polsce jest jak najdalsza od jego marzeń. Coraz silniej narasta w nim gorycz i powoli słabnie wiara w zmianę na lepsze. W świadomości Żewromskiego narasta kryzys, którego rezultatem jest ostatnia jego powieść "Przedwiośnie".